بهاي تمام شده چيست؟
فرض كنيد كالا يا خدمتي را ميخواهيد عرضه كنيد؛ ابتدا بايد قيمت آن را تعيين كنيد. براي قيمت گذاري، بايد از ميزان هزينه ايي كه براي آن كالا يا خدمت كرديد آگاه باشيد تا ميزان سود را محاسبه و مديريت كنيد. بهاي تمام شده يكي از شاخص هاي عملكردي ميباشد كه به بيان هزينه هايي كه براي توليد يا ارائه خدمت صرف ميشود مي پردازد. با اطلاع دقيق از آن ميتوان تصميماتي مثل تعيين دستمزد، ميزان قيمت، كاهش هزينه و توان رقابت در بازار را به درستي اتخاذ نمود.
حسابداري بهاي تمام شده چيست
با توجه به گسترش علم حسابداري و براي رسيدن به اهداف اختصاصي و دقيق هر كسب و كار، حسابداري را به زيرشاخه هاي تخصصي تقسيم كرده اند. يكي از كاربردي ترين شاخه هاي حسابداري، حسابدراي صنعتي يا حسابداري بهاي تمام شده است. اهميت بالاي اين موضوع باعث شده كه تمامي اطلاعات مورد نياز براي محاسبه بهاي تمام شده را در حسابداري بهاي تمام شده به صورت دقيق ثبت و بررسي كنند. با بررسي اين گزارشات علاوه بر هزينه يابي، ميتوان براي آينده كسب و كار نيز برنامه ريزي نمود.
حسابداري صنعتي چيست؟
حسابداري بهاي تمام شده بخشي از حسابداري صنعتي است. تمركز حسابداري بهاي تمام شده روي تعيين و تشخيص هزينه هاست ولي حسابداري صنعتي علاوه بر تعيين و تشخيص هزينه ها، روي محل وقوع هزينه ها و بهبود تخصيص آنها نيز فعاليت مينمايد.
محاسبه بهاي تمام شده در حوزه هاي مختلف
نوع هزينه هاي كسب وكارهاي بازرگاني، توليدي، خدماتي و پيمانكاري بسيار متفاوت ميباشد و مواردي كه براي بخش مديريت هر يك از از اين كسب و كارها اهميت دارد هم تفاوت دارند. براي پوشش اين نكات، بهاي تمام شده در حوزه هاي مختلف شامل موارد اختصاصي آن حوزه ميباشد كه در گزارشات و داشبوردهاي مالي نمايش داده ميشود. در ادامه به بررسي جداگانه آنها ميپردازيم.
شركت بازرگاني
در اين كسب و كارها بايد ابتدا اطلاعات دقيق خريد و موجودي كالاها ثبت شود همچنين موجودي كالا در ابتدا، انتها و طي دوره مشخص گردد. يكي از هزينه هاي برجسته در بهاي تمام شده شركت هاي بازرگاني، هزينه حمل و نقل ميباشد.
شركت خدماتي
شركتهاي خدماتي بايد علاوه بر محاسبه دستمزدها كاركنان در ارائه خدمت بايد هزينه سربار هر خدمت نيز تخصيص بدهند.
شركت توليدي
در واحدهاي توليدي هزينه هاي مستقيمي كه براي توليد يك كالا صرف ميشود داراي اهميت است. محصولاتي كه از دوره هاي پيشين در انبار مانده نيز در نظر گرفته ميشود و در پايان دوره موجودي پايان دوره نيز مشخص ميشود. البته با داشتن يك سيستم يكپارچه كه بتواند بين سيستم حسابداري و نرم افزارانبارداري ارتباط اطلاعاتي ايجاد كند؛ بسيار كاربردي مي باشد. اين واحدها براي تعيين قيمت يا بررسي سود هر كالاي توليدي، نياز به گزارش دقيق بهاي تمام شده دارند.
شركت پيمانكاري
مهمترين نكته در محاسبه بهاي تمام شده پيمانكاري دسته بندي هزينه هاست. يكسري از هزينه ها مستقيم به يك پيمان و پروژه مرتبط است كه براي آن پروژه لحاظ ميشود. نوع ديگري از مخارج هم بين چند پروژه مشترك است كه بايد بين آنها تقسيم شود. با توجه به مفاد قرارداد بين پيمانكار و كارفرما برخي از مخارج هم به عهده كارفرماست كه بايد ازآن وصول شود. بايد نرم افزار حسابداري پيمانكاري كه تمام اين موارد را در نظر گرفته باشد ميتوان گزارش دقيقي از بهاي تمام شده پيمان ها بدست آورد.
انواع بهاي تمام شده با توجه به نوع هزينه ها
پس از تعريف ابتدايي بهاي تمام شده بايد به سراغ روش هاي مختلف محاسبه آن رفت. با توجه به نوع هزينه هاي هر كسب و كار دسته بندي هاي گوناگوني از بهاي تمام شده ارائه ميشود. در ادامه به بررسي انواع آن ميپردازيم.
بهاي تمام شده مستقيم
اين روش ها بيشتر در محاسبه بهاي تمام شده توليدي به كار ميرود و هزينه هايي كه مستقيم با خط توليد سر و كار دارند مثل مواد اوليه در اين قسمت لحاظ ميشوند و در ليست بهاي تمام شده مستقيم ثبت ميشوند.
بهاي تمام شده غيرمستقيم
هزينه هايي مانند دستمزد كارگران براي جا به جايي مواد اوليه در خط توليد كه به صورت مستقيم نميتوان آن را لحاظ نمود در بخش بهاي تمام شده غير مستقيم قرار ميگيرند.
بهاي تمام شده فرصت از دست رفته
اين نوع از محاسبه بهاي تمام شده بسيار جذاب و كاربردي است. فرض كنيد يك شركت در سرمايه گذاري خود به سود 10 درصد دست يابد حال اگر در همين تايم ميتوانست با سرمايه گذاري ديگري به سود 15 درصد دست يابد اين 5 درصد از دست رفته در محاسبه بهاي تمام شده فرصت از دست رفته لحاظ ميشود.
بهاي تمام شده اختياري
بعضي از هزينه ها را ميتوان براي زمان معيني حذف نمود؛ مثل هزينه تبليغات يا آموزش كاركنان. اين هزينه ها در بهاي تمام شده اختياري ثبت ميشوند.
بهاي تمام شده قابل كنترل و غيرقابل كنترل
مدير هر بخش با توجه به اختياراتش و نوع كاركردش ميتواند يك سري از هزينه ها را كنترل كند مثلا مديرهاي عملياتي ميتوانند هزينه ماشين آلات يا محصولات نيمه كاره بخش خود را مديريت كنند اما هزينه بيمه كاركنان از كنترل آنها خارج ميباشد. پس هزينه ها باتوجه به ماهيت قابل كنترل يا غيرقابل كنترل بودن؛ در ليست بهاي تمام شده قابل كنترل يا بهاي تمام شده غيرقابل كنترل ثبت ميشوند.
بهاي تمام شده تفاضلي
يكي از مهمترين گزارشات حسابداري كه با استفاده از آن تصميمات استراتژيك اتخاذ ميشود؛ بهاي تمام شده تفاضلي مي باشد. فرض كنيد شما مدير يك شركت توليد خودرو هستيد و بايد بين توليد يك قطعه و وارد كردن آن تصميم بگيريد. بهاي تمام شده تفاضلي با محاسبه هزينه توليد و واردات آن قطعه و مقايسه اين دو، در اخذ تصميم پرسودتر به شما كمك خواهد كرد.
نحوه محاسبه بهاي تمام شده
بهاي تمام شده، مخصوصا بهاي تمام شده كالاي فروش رفته در صورت سود و زيان ظاهر ميشود و ميتواند براي محاسبه حاشيه سود ناخالص شركت از درآمد كسر شود به همين دليل در محاسبه آن بايد بسيار دقيق عمل كرد. در روش هاي سنتي كه با استفاده از اكسل محاسبه ميشد از روش هايي مثل فايفو (اولين ورودي-اولين خروجي)، لايفو (آخرين ورودي-اولين خروجي)، ميانگين موزون و روش استاندارد نيز استفاده ميكردند.
برخي از فرمول هاي مهم اين بخش عبارتند از:
خريد خالص = خريد طي دوره + اضافات خريد – (برگشت از خريد + تخفيفات درصدي خريد + كسورات خريد)
موجودي كالاي آماده براي فروش = موجودي كالاي اول دوره + خريد خالص
بهاي تمام شده كالاي فروش رفته = موجودي كالاي آماده براي فروش – موجودي كالاي پايان دوره
موجودي كالاي پايان دوره = موجودي كالاي تعدادي در انبارها كه قابل شمارش باشد * بهاي هر كالا
بهاي تمام شده ادواري
در روش ادواري، بهاي تمام شده در طول دوره ثبت نميشود و گردش ندارد و در پايان دوره با بررسي تعداد كالا و تعيين ارزش برمبناي شيوه هاي گردش بهاي تمام شده به عنوان موجودي پايان همان دوره و موجودي اول دوره بعدي در حساب و ترازنامه ثبت ميگردد.
بهاي تمام شده دائمي
برخلاف روش ادواري، در روش دائمي با هرخريد و فروش، موجودي كالا بدهكار يا بستانكار ميشود. بنابراين موجودي كالا به طور مستمر در گردش است و بها و مقدار آن ثبت ميگردد. مزيت اين روش اين است كه مقدار دقيق مانده موجودي كالا در زمان نمايش داده ميشود.
بهاي تمام شده كالاي فروش رفته
به مجموع تمام هزينه هاي مستقيمي كه براي توليد يك كالا صرف ميشود؛ بهاي تمام شده كالاي فروش رفته ميگويند. اين هزينه ها عبارتند از مواد اوليه و دستمزد. البته هزينه هاي غير مستقيم مانند بازاريابي و توزيع جزوي از بهاي تمام شده كالاي فروش رفته محاسبه نميشوند.
اهميت نرم افزار بهاي تمام شده
بهاي تمام شده به مديران كمك ميكند تا مخارج كسب و كار خود را مديريت كنند و ميزان سود را افزايش بدهند و با قيمت گذاري هاي رقابتي، جذب مشتري داشته باشند. به همين علت استفاده از نرم افزاري قدرتمند كه بتواند با گزارشات مختلف حسابداري بهاي تمام شده، به كنترل هاي داخلي شركت كمك كند؛ بسيار اهميت دارد.
نرم افزار حسابداري محاسبان
شركت حساب رايان پارس به عنوان يك شركت دانش بنيان و با سابقه درخشان، قريب به دو دهه در توليد و ارائه نرم افزارهاي يكپارچه حسابداري، مالي و اداري محاسبان با رويكرد ERP فعاليت دارد. شركت حساب رايان پارس در ارائه نرم افزار حسابداري و بهاي تمام شده محاسبان، بيش از ۴۰۰۰ مشتري در سراسر كشور دارد.
افتخارات شركت حساب رايان پارس
- داراي رتبه يك شوراي عالي انفورماتيك كشور در ۳ حوزه
- قيمت بسيار مناسب فروش نرم افزار و بهاي خدمات آموزش و استقرار، بوميسازي و خدمات پشتيباني
- دريافت تنديس و كسب گواهي نامه ملي رعايت حقوق مصرف كننده در شش سال پياپي از 1395 تا 1400 از سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان
- دريافت تنديس و كسب گواهي نامه شركت برتر نرم افزاري در سالهاي ۱۳۹۳ و ۱۳۹۶ از وزارت صنعت و معدن و تجارت
- بهره گيري از توان تخصصي كارشناسان مجرب IT و امور مالي كسب كارهاي مختلف درجهت شناخت وضعيت موجود و اتخاذ مناسب ترين روش براي رفع مشكلات قبلي، كانورت اطلاعات، راه اندازي و استقرار كامل نرم افزار در كوتاه ترين زمان ممكن
- داراي مجوز از ديوان محاسبات كشور و وزارت امور اقتصاد و دارائي
- طراحي 35 محصول متفاوت در حوزههاي مالي، لجستيك، اداري، منابع انساني جهت كسب كارهاي متنوع
- داراي پروانه بهره برداري توليد نرم افزار از وزارت صنعت، معدن و تجارت
- بيش از ۳۸۵۰۰۰ كلاينت و كاربر در سراسر كشور
- بيش از ۶۰۰ پايگاه شهري در سراسر كشور
كليه شركت ها ميتوانند با تماس با واحد فروش، جلسه اي را با دپارتمان فروش در خصوص قابليت ها و امكانات محاسبان داشته باشند.
شماره تماس دپارتمان فروش: ۸۷۷۶۰ (داخلي ۲۲۵) و يا شماره همراه( ۰۹۱۹۹۹۸۷۱۳۸)
برچسب:
